Στην επιστημονική κοινότητα, πρόωρα ονομάζονται τα νεογνά που έρχονται στον κόσμο πριν από την 37η εβδομάδα της κύησης. Στην Ευρώπη, αλλά κι άλλες ανεπτυγμένες περιοχές, το ποσοστό πρόωρων τοκετών κυμαίνεται μεταξύ 5% – 9% των κυήσεων, ενώ αντίστοιχα στις ΗΠΑ η προωρότητα έχει αυξηθεί περαιτέρω τα τελευταία χρόνια και φτάνει ακόμη και σε ποσοστό 13% των συνολικών κυήσεων.

Στην πλειοψηφία τους, τα αίτια της προωρότητας δεν είναι γνωστά. Όμως, υπάρχουν κάποιοι προδιαθεσικοί παράγοντες που είναι πιθανό να οδηγήσουν σε πρόωρο τοκετό, οι σημαντικότεροι από τους οποίους είναι οι εξής:

  • Νοσήματα της μητέρας (σακχαρώδης διαβήτης, καρδιοπάθεια, νεφροπάθεια, διάφορες λοιμώξεις, χειρουργικές επεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της κύησης).
  • Επιπλοκές κατά τη διάρκεια της κύησης (πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα, προδρομικός πλακούντας, πρόωρη ρήξη εμβρυΐκών υμένων).
  • Βεβαρυμένο μαιευτικό ιστορικό της μητέρας (συχνές κυήσεις, αμβλώσεις, αποβολές, ανωμαλίες στην ανάπτυξη της μήτρας).
  • Διάφοροι επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως η ηλικία της μητέρας, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ κατά την κύηση.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η προωρότητα της κύησης επιφέρει πολύ σημαντικά προβλήματα στο νεογνό, που οδηγούν σε σοβαρές μακροχρόνιες ή και μόνιμες βλάβες, όπως η εγκεφαλική παράλυση, η σπαστικότητα, η νοητική υστέρηση, η κώφωση και η τύφλωση. Ειδικά δε για τα νεογνά που γεννήθηκαν με βάρος μικρότερο από 800 γραμμάρια, η πρόγνωση ανάταξης είναι εξαιρετικά δυσμενής. Τα περισσότερα όμως προβλήματα της προωρότητας ξεπερνιούνται με την ηλικιακή ωρίμανση του βρέφους. Τα πιο συνηθισμένα από αυτά είναι η αναπνευστική δυσχέρεια, οι γαστρεντερικές διαταραχές, η αναιμία και οι διαταραχές στη ρύθμιση της σωματικής θερμότητας. Επειδή ακριβώς τα πρόωρα νεογνά δεν είναι ακόμη οργανικά ώριμα, ώστε να αντιμετωπίσουν τις συνθήκες έξω από τη μήτρα της μητέρας τους, είναι απαραίτητη η ειδική φροντίδα σε Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών, ώστε σύντομα και με ασφάλεια να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της προωρότητας.

Η παραμονή ενός πρόωρου νεογνού στη θερμοκοιτίδα είναι σίγουρα μία από τις πιο έντονα αγχωτικές καταστάσεις που μπορεί να βιώσουν οι νέοι γονείς. Όμως, χάρις στη μεγάλη εμπειρία κι εξειδίκευση των γιατρών, καθώς και τον προηγμένο εξοπλισμό των Μονάδων Νεογνών, οι γονείς των μωρών με προωρότητα μπορεί να νιώθουν σιγουριά ότι τα παιδιά τους υποστηρίζονται με τον καλύτερο τρόπο κι έχουν όλη την απαραίτητη, ειδική φροντίδα που είναι σωτήρια για τη ζωή τους, ώστε σύντομα να ξεπεράσουν και το παραμικρό πρόβλημα.

Η βελτίωση του πρόωρου νεογνού στην ειδική μονάδα επιτυγχάνεται σταδιακά και το μωρό αρχίζει σιγά – σιγά να σιτίζεται στην αρχή με σύριγγα, κατόπιν με μπιμπερό και τέλος φθάνει σε τέτοιο επίπεδο ανάπτυξης, ώστε να μπορεί ακόμη και να θηλάσει, χωρίς να επιβαρύνεται η αναπνοή του. Όλες τις ημέρες που το μωρό παραμένει στη θερμοκοιτίδα, η μητέρα του μπορεί να συντηρεί τη δυνατότητα θηλασμού, φυλάσσοντας το γάλα της με τα εξειδικευμένα προϊόντα συντήρησης κι αποθήκευσης Dr. Brown’s.

Πολύ συνοπτικά, οι βασικότερες ανάγκες των πρόωρων νεογνών είναι οι εξής:
Ζεστασιά: τα πρόωρα δεν έχουν το απαραίτητο λίπος, ώστε να διατηρούν στο σώμα τους ένα ικανοποιητικό επίπεδο θερμοκρασίας, γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η τοποθέτησή τους στη θερμοκοιτίδα.
Διατροφή: επειδή μεγαλώνουν πιο γρήγορα σε σχέση με τα τελειόμηνα μωρά, αλλά κι επειδή το γαστρεντερικό τους σύστημα είναι ακόμη ανώριμο, τα πρόωρα νεογνά έχουν ειδικές διατροφικές ανάγκες. Σε κάθε περίπτωση, το μητρικό γάλα είναι ό,τι καλύτερο για τη γρήγορη ανάπτυξή τους, εάν μπορεί να χορηγηθεί μέσω των ειδικών μηχανημάτων στη Μονάδα Νεογνών. Επίσης, τα πρόωρα μωρά έχουν αυξημένη ανάγκη χορήγησης επιπλέον βιταμινών, όπως είναι οι βιταμίνες Α και D.

Με υπομονή και τήρηση όλων των απαραίτητων οδηγιών που θα τους υποδείξουν οι νεογνολόγοι, οι γονείς σύντομα θα πάρουν το πρόωρο μωρό στο σπίτι τους, ώστε να συνεχίσουν φυσιολογικά την οικογενειακή τους ζωή. Συνήθως, το διάστημα παραμονής ενός πρόωρου μωρού στη Μονάδα ποικίλει, ανάλογα με το βάρος της γέννησής του. Έτσι, ένα μωρό που θα γεννηθεί μεταξύ 1.500 – 2.000 γρ., κι αφού ξεπεραστεί το αναπνευστικό πρόβλημα, προβλέπεται να παραμείνει στη Μονάδα 15-40 ημέρες περίπου. Μωρά που γεννιούνται μεταξύ 1.200-1.500 γρ. συνήθως παραμένουν περισσότερο από 2 μήνες, ενώ νεογνά που ζυγίζουν λιγότερο από 1.000 γρ. το πιθανότερο είναι να παραμείνουν στη Μονάδα για διάστημα περίπου 3 μηνών. Το σημαντικότερο είναι οι γονείς που τα μωρά τους γεννήθηκαν πρόωρα να μη χάνουν την υπομονή τους και την εμπιστοσύνη τους στους εξειδικευμένους επιστήμονες της Μονάδας Νεογνών, αφού σύντομα θα μπορούν να κρατούν στην αγκαλιά τους ένα υγιέστατο κι ευτυχισμένο μωρό!